Peywend

MEWLÛDA NEBÎ / MEWLİD-İ ŞERİF

MEWLÛDA NEBÎ / MEWLİD-İ ŞERİF

Molla Bateyí'inin Mevlíd-i Nebí'si, İslam âleminin Mevlid geleneğine uygun yazılmış özgün bir Kürtçe eserdir. Yaklaşık olarak 550 ila 570 beyit arasında değişen nüshaları vardır. Bu çalışmanın konusu olan mevlit nüshası ise 557 beyitten oluşur. Eser aruzun "failatun...

KARÎBARÊN GELÊ KURD

KARÎBARÊN GELÊ KURD

Endamê Yekîtiya Nivîskarên Azerbaycanê Ahmedê Hepo ev xebata xwe li ser heşt beşên sereke ava kiriye: Di beşa yekem de beyt-serpêhatiya mêrxasê kurd Eliyê Xarziya heye û bi terzê dengbêjan hatiye tomarkirin. Di beşa duyem de çîroka bi navê Dundulçûk heye ku hiinekî...

ÇIMA

ÇIMA

Pirtûka di destê we da ser qewimandinê bûyî, ser cêribandina torîvan, ya bi sala hatîye nivîsarê. Gava tu bi xwe dibî şehedê kirinên kirî û paşê ewê behrê qelema xwe ra derbaz dikî, ew nivîsar bi hewas tê xwendinê. Pirtûkê da nîgara mêrxasan ji nava çarenûsa wan...

FATÎHEYA ‘IŞQÊ

FATÎHEYA ‘IŞQÊ

Fatîheye ‘işqê Ey derdê min, ey derdê dilê min! Tu dibînî ku ez hewcedarê xwendina fatîheyeke te me, li ser min ê zinde-mirî fatîheyekê bixwî­ne. Ku ez ‘aşiqê fatîheyê me, ku ez ji fatîheyê ve nexweş im. Di dest­pêka min de nexweşî numayan bûye. Ez êdî nikarim bê...

AUSLÄNDER BEG

AUSLÄNDER BEG

Ausländer, ango biyanî, yê ku zehmetiyên nebinayi, bi awayekî ji awayan xwe ji pêsîrtengî û karesatên welatê xwe rizgar kiriye u kariye xwe bigihîne welatekî Ewrûpayê yê mezin û pêşketî. Bi ser de jî ku ev ausländer yeki Kurd ê nivîskar be, li welatê xwe yê mişt bi...

ZIMAN Û NETEWESAZÎ

ZIMAN Û NETEWESAZÎ

Lêhûrbûnek li ser Kovara Hawarê Ronayî Onen di vê xebata xwe de, di zemîneke teorîk a aloz de, rêça pêvajoya netewesaziyê digerîne. Mijarên bingehîn ên pirtûkê kovara Hawarê û rewşenbîrên kurd in ku li dor vê kovarê hatine gel hev û ji bo netewesaziyeke bingeh-zimanî...

ZIMANEK ÇIMA TÊ QEDEXEKIRIN?

ZIMANEK ÇIMA TÊ QEDEXEKIRIN?

Polîtîkayên Zimanî û Rewşa Kurdî Li Tirkiyeyê Ji înkarê Ber Bi Nasînê Ev pirtûk, li ser dîroka dilsoj a zimanê kurdî ji vê pirsa bingehîn re bersivekê digere. Polîtîkayên dewletê yên der barê zimanê kurdî de û têkoşîna kurdan a siyasî û hiqûqî ya li dij wan...

SÖZDEN YAZIYA ZAZACA

SÖZDEN YAZIYA ZAZACA

Yazarlar: Okan Alay, İlyas Akman, Yusuf Aydoğdu, Nurettin Beltekin, Hasip Bingöl, Mutlu Can, Ahmet Kırkan , Bilal Zilan Ulus devlet inşasının en önemli sonuçlarından biri, toplumun çokdilli ve çokkültürlü yapısı üzerinde ürettiği baskı olmuştur. Tekçi ve merkeziyetçi...

Destpêkek Ji Bo ZANISTA EDEBIYATA MODERN

Destpêkek Ji Bo ZANISTA EDEBIYATA MODERN

Tiştekî ku ji bo edebiyata modern bibe “zanîn”ek heye? Ew warê ku jê re poetîka, teoriya edebiyatê an jî edebnasî tê gotin, bi pêvajoyeke çawa ve girêdayî ye? Ji ber çi ji bo huner û edebiyatê ewqas riyên cuda hene? Şîrove, metin, wate, edebîtî, erkê edebî, cure,...

WEHŞÊ DI HUNDIRÊ MIN DE

WEHŞÊ DI HUNDIRÊ MIN DE

Hêmaya tirsê ku di berhemên Helîm Yûsiv ên din de jî hêmayeke sereke ye, di vê berhemê de di kirasê wehş û hovitiyê de xwe dide der, wehşîtî û hovitiya ku bi sedsalane di reng û diruvên cur bi cur de li ser vê xakê kon vedaye...Di vê berhemê de, em bi riya jiyana du...

TOFAN

TOFAN

Tofan, di edebiyata kurdî de parçeyê tradîsyoneke kêm­ceribandî ye. Ew, satîrek e. Wekî gelek satîrê, pala xwe dide rexneyeke siyasî. Mirov dikare wê di nav silsileya metnên wek Meseley Wijdan û Le Xewma de bihesibîne. Di nav atmosfereke fantastîk de fanatîzma polîtîk...

TÎR Û ARMANC

TÎR Û ARMANC

Edebiyata kurdî ya modern, ya ku ji nîvê yekê yê sedsala bîstan ve bi rê ketiye, ev du dehsalên dawî ne di geşedaneke berçav re derbas dibe. Tîr û Armanc hewlek e ji qada Lêkolînên Kurdî an Kurdolojiyê ve ji bo têgihiştina paşxane û dînamîkên heyî yên vê geşedana...

TARÎXA DINÊSERÊ

TARÎXA DINÊSERÊ

(Qosera Mêrdîna îroyîn), di warê dîroknûsiya bajarvaniyê ya serdema navîn de, çavkaniyeke gelek muhîm e. Hem dîroknasên Ewropî, hem jî yên Misliman bi giştî li ser bajarên wekî Şam, Bexda, Qahîre, Îsfahan, Şîraz û Stenbolê berhemên xwe pêk anîne ku ew bajarana bi...

STÊRKA XURICÎ FERÊT

STÊRKA XURICÎ FERÊT

Stêrka Xuricî Ferêt zemanê qedîm û îro tîne ba hev û bi rêya vegotinên paralel, çîroka ava kirina berhemên antîk ên Komagenê û çîroka xirakirina wan bi hev re vedibêje. Çîrokek me dibe zemanên xwedayan û nîşanî me dide ka çawa Samosê nivîsar bi fermanên Keyser,...

SOBARTO

SOBARTO

Sobarto, ne tenê çîroka salên agirê sînemaya Amûdê, razên sert ên zarokatiyeke lidûmayî û evîneke têkçûyî ye; di heman demê de di nav îmkanên çîroksaziyeke xurt û pirhêl de çîroka miletekî bindest û çerxa feleka wî ya çep e jî…Fînala wê ya balkêş û reşbîn, sembol û...

SİYERU’L-EKRAD

SİYERU’L-EKRAD

BÂBAN VE ERDELAN KÜRTLERİ TARİHİ [1523-1870] Elinizdeki kitap, Abdülkadir Bâbanî’nin 1870 yılında Farsça kaleme aldığı, çeşitli bölge ve farklı siyasi alanlarda bulunan Kürtlerin tarihini yazma gayesiyle eserine Siyeru’l-Ekrad adını verdiği ancak sadece Bâban ve...

SERPÊHATIYÊN KURDAN

SERPÊHATIYÊN KURDAN

Serpêhatiyên Kurdan, çîrokên rasteqîn in; hatine bihîstin, çavdêrîkirin, tecrûbekirin an ji çandeke hevpar hatine wergirtin. Ji wan jiyan, zanebûn û tecrûbeyên “zemanekî” difûre. Lê hinek jî ji ber vê qederê, ev serpêhatî îro ji me pariyekî dûr dixuyin.Wekî ku Walter...

SATURN

SATURN

Saturn, der barê çûneke muqedder de ye. Ev çûn çi qas ji bo evîna Xewbanûyê ye, çi qas ji meraqa naskirina dinyayê ye ne diyar e. Lê diyar e ku bi vê çûnê re dê hin kes bikevin fikaran û hin kes jî li ser bi destxistina îqtîdarê dek û dolaban bigerînin. Ji ber ku...

ROMAN Û GOTAR

ROMAN Û GOTAR

Mîxaîl Baxtîn û Romana Kurdî Li gora Tzvetan Todorov, Mîxaîl Baxtîn giringtirîn teorisyenê edebiyatê yê sedsala bîstan e. Di navenda xebatên Baxtîn de edebiyat hebe jî, wan karîgerî li temamê zanistên mirovî kiriye. Piştî ku bi rêya zanyarên wek Kristeva û Todorov,...

QEREBEGAN

QEREBEGAN

Tarîx, Kultur, Coxrafya Tarix, kultur û coxrafya semede şinasnayişê yew şarî nîşaneyê erjaye yê. Na xebate xo de nuştoxe bi tarîx, kultur û coxrafya yew cayê muhîm ê zazan dana şinasnayiş; Qerebegan yan zî bi nameyo bîn Miyaran. Metodolojîyê xebate zî gelêk muhîm a....

PÊSÎRÊN DAYÊ

PÊSÎRÊN DAYÊ

Rewşa jin û mêr, nivîskarî, jiyana li xerîbiyê… temayên berbiçav ên Pêsîrên Dayê ne. Lê di nav van temayan de leîtmotîfek heye ku rengekî kûr û psîşîk dide van çîrokan. Ew, windakirina germahiya dayikê ye ku ji bo zarokekî bihuşteke winda ye.Bihuşt li dû maye û di...

ORTADOĞU’DA İSLAM VE ÇATIŞAN MİLLİYETÇİLİKLER [1876-1926]

ORTADOĞU’DA İSLAM VE ÇATIŞAN MİLLİYETÇİLİKLER [1876-1926]

Kürtler üzerine olanlar da dâhil geç Osmanlı toplumu hakkında yapılan çalışmalar, Müslüman tarihini belli bir homojenlik içinde sunma eğilimindedirler. Müslüman milliyetçi düşüncenin, ilgili tarihyazımı içinde bir unsur olarak ele alınması ancak Birinci Dünya Savaşı...

MIRÎ RANAZIN

MIRÎ RANAZIN

“Di pirtûka Mirî Ranazin de mirî xweşik in, siwarê ku dijî ajovan derkeve guhê wî jêdibe, ciwanek gava ku can dide, namire, dibe çiyayek û roj bi roj çiyayên vî welatî zêdetir dibin, sînor mirovan dixwin, dil bê derî ne, mejî di tehtîlê de ne, reşikên şevê xwe li...

MÊRÊ AVIS

MÊRÊ AVIS

“Di  Mêrê Avis de Helîm Yûsiv heykel û avahiya çîroka kevneşop dirûxîne, wan çîrokên ku tiştekî li çîrokên heyî zêde nakin, li paş xwe dihêle û çîrokeke nû ava dike.Selah Dawûd-El-Isbû El-Edebî,  hejmar 317, Şam, 1992 “Di Mêrê Avis de...

MEMÊ BÊ ZÎN

MEMÊ BÊ ZÎN

Memê Bê Zîn, ji çîrokên di hêla mijar, naverok, şêwe û awayê honandinê de ji hev cihê û ji hev dûr pêk tê. Ji çîrokên surreal bigire hetanî çîrokên ji bîranînên dema xwendekariya zanîngehê, ji wir hetanî bi çîrokên ku li ser bingeha felsefeya hezkirin û evînê hatine...

MEWLÛDA PÊXEMBER

MEWLÛDA PÊXEMBER

".....Li gor teoriya cureyan tu cureyê edebî bê zeman û sînor nîne. Her cure bi bihurîna demê re diguhere, dikemile û piştre jî diqelibe cureyên din an jî di nav cureyên nû de erkdar dibe. Mînak di dema roman nivîsînê de epîk êdî nayê nivîsîn, gotara epîkî bi tenê...

GAVA KU MASÎ TÎ DIBIN

GAVA KU MASÎ TÎ DIBIN

Gava Ku Masî Tî Dibin, romana kesekî û dewrekê ye: Masî bi xatirê evîna Berfînê dide ser rêya çiyê, dibe şervanek û li wê derê evîna wî ya şexsî bi ya welat re dibe yek. Di heman demê de ev roman, a nifşekî fedakar û bênav e. Wekî rûdanên dema xwe ya...

LI DÊRÊ

LI DÊRÊ

Hesenê Metê xwendevanan di Gotinên Gunehkar de dibe warekî pîroz û bo nav minaqeşeyeke lahotî-felsefî. Li Dêrê jî ew domê dide seredana cihên pîroz û vê carê ew cih jî dêreke Swêdî ya li başûrê Stockholmê ye.Ev novel li maleke Xwedê, li dêrê dest pê dike û domê dide...

LABÎRENTA CINAN

LABÎRENTA CINAN

Realîzm û surrealîzma di Labîrenta Cinan de ji wan nimûneyên heyî yên ku em pê dizanin gelekî cudatir e. Û xwe dispêre cîhên welê ku ji wan çavkaniyên welatên rojava jî dûrtir e, ev surrealîzmeke xas e û ya nivîskar bi xwe ye. Pakize Barişta (Yeni Aktuel) Ji romana...

KURD, KITÊB, ÇAPXANE

KURD, KITÊB, ÇAPXANE

Weşangeriya Kitêbên Kurdî di Dewra Osmaniyan de (1844-1923) Mebesta vê xebatê lêkolînkirina li ser weşangeriya kurdî ya dema Dewleta Osmanî ye. Danasîna kitêbên kurdî yên ku di navbera salên 1844-1923yan de di nav sînorê Osmanî de çapbûne, naskirina weşangerên van...

KEŞKÛL

KEŞKÛL

Keşkûl, axaftin û teblîxên xwedîyê xwe yên konferans, panel, komxebat û semînerên neh salan dihewîne. Ev axaftin û teblîx, derbarê mijar û kêşeyên mîna têkilîya folklor û romanê, dersa çîrokên dîrokî, taybetîyên destpêka helbest û edebîyata kurdî ya modern, endîşeya...

JINÊN QATÊN BILIND

JINÊN QATÊN BILIND

“Cîhana Helîm Yûsiv a ekspresyonîst, cîhana nakokî û paradoksan e, cîhana xewn, binhişî û taswaseyê ye. Ji aliyekî ve realîst e û ji aliyê din ve surrealîst e. Nivîskar wan aliyan ji realîzmê dibe, ew ên ku xizmeta mecaz û fantaziyên cîhana wî dikin, wisa jî dest...

ÎSLAM, ÎSLAMÎZM, DEWLET Û NETEWEPERWERIYA KURD

ÎSLAM, ÎSLAMÎZM, DEWLET Û NETEWEPERWERIYA KURD

Ev xebata ku ji nivîsên cuda pêk tê, mijar û temayên cur bi cur ên derbarê dîroka Kurdistan, îslam û neteweperweriyê de vedikole. Şeysiyetên cuda yên kurd ên dîrokî, wek Şêx Ubeydulahê Nehrî, Seîdê Nursî, Şêx Seîd, Îsmaîl Axayê Simko û rewşenbîrên kurd ên li Stenbolê...

ÎMAJA ERMENÎ DI ROMANÊN KURDÎ YÊN SOVYETÊ DE

ÎMAJA ERMENÎ DI ROMANÊN KURDÎ YÊN SOVYETÊ DE

Serpêhatiya kurdên Sovyetê ji aliyê çand û wêjeyê ve nemaze ji aliyê edebiyata kurmancî ya modern ve çavkaniyeke girîng e. Ev berhem, pêşî şert û mercên çêbûna vê edebiyatê lêdikole, paşê jî bi baldariyeke rexneyî berê me dide nav metnên ku wê demê hatine afirandin û...

HÊSIRÊN XWÎNÊ

HÊSIRÊN XWÎNÊ

Berhemên Ahmedê Hepo ne tenê ji aliyê zimên ve belgeyinên wêjeyî ne; her wiha ew serpêhatiyên wî jî bi qasî zimanê wî orjînal in. Her kurdekî ku bi mebesteke kurdewariyê çûye Azerbaycanê teqez riya wî bi mala Apê Ahmed ketiye; bi alîkariya wî gihiştiye mirazê xwe....

HEFSAR

HEFSAR

Û ev defter jî... li ser maseya ber serê min bûye weke kêla gornekê, tenê navê min jê kêm e, li bendê ye ku roja mirina xwe lê binivîsim. Lê nabe, lewra mêze dikim êdî weke berê destê min ji xwe ne bawer e ku binivîse... qelema min jî mîna dilê min şikiyaye û êdî xêra...

GOTINÊN GUNEHKAR

GOTINÊN GUNEHKAR

Nivîskar, di heman demê de ew kes e ku derdekî wî heye. Derd, naveroka berheman e, mebesta nivîsandinê ye. Hesenê Metê wekî her nivîskarê ciddî ne tenê naveroka metna xwe, awayê vegotina wê jî ji xwe re kiriye derd. Dema riya qisetkirinê bi dest dixe, di nav wê şêwaza...

FOLKLOR Û ROMAN

FOLKLOR Û ROMAN

Folklor û Roman, di edebiyata kurdî de li pey romanên ku pala xwe dane folklorê dikeve. Di van romanan de mijarên wek hişê civakî, nasnameya netewî, berterefkirina kêmasiyên dîrokî, texeyyulên ku berê endîşeyên wan li îro ne, bi xwendineke sosyolojîk guftûgo dike.Rê,...

DESTEYEK JI DEQÊN FELSEFEYÊ

DESTEYEK JI DEQÊN FELSEFEYÊ

Ev xebat her çiqas bi rêya wergerê bîr û ramanên çend fîlozofan dide nîşan jî li vir daxwaz û mebesta van wergeran a sereke ne hînbûna felsefeyê ye, lê bêhtir di nav têgeh û termên zimanê kurdî de hînbûna felsefeyê ye. Ji ber ku em bi berçavkên têgehên di zimên de li...

EPÎLOG & SMÎRNOFF

EPÎLOG & SMÎRNOFF

Hesenê Metê di edebiyata kurdî de yek ji wan nivîskarê mezin ê van salên dawîn e. Hosteyê vegotin û çîroknûsînê ye. Di hemû kurteçîrokên wî de ji bo ziman kedeke mezin û dilsoz xwe dide dest. Ger di edebiyata kurdî de em behsa humour ango îroniyê bikin, Epîlog û...

DÎWAN

DÎWAN

WK Merdimîn zî şîîranê xo stîlê klasîq de nuseno. O, şaîranê verênan ra cîya, tewirê dîwan weçîneno. Dîwanê ey mîyanê klasîk û modern de yî. Şîîrê ey yê ke dîwanan de yê zafê biaheng û kalib nuştî. Semedo ke no ahengî pêt biko, zafê şîîran de qafîye şuxulnayo. O, bi...

DÎWANO NÊMCET

DÎWANO NÊMCET

Pêrodayîş heqî ser o, ters şikena hele bêroAwe serî ser de şêro, mekur çeng û wirdês dima! Eke alim aya nêbi, bi rûmet û paye nêbiŞarî r’ xizmet xaye nêbi, mekur hes û hewes dima! Çin o hewcey xem û keder, zerrê xo ra berzi teberWazen hezer, wazen sefer, mekur puk û...

DÎWAN

DÎWAN

Dîwan, her sê pirtûkên Seydayê Tîrêj yên bi navê Xelat, Zozan û Cûdî dihewîne. Helbestên Seydayê Tîrêj rengvedana jiyana kurdan a sedsala 20an e. Heta ne tenê kurd, dîroka kurdan a nêz, wek şerê azadiyê li başûrê Kurdistanê, gelek bûyerên li...

DÎROKA ŞANOYA KURDÎ

DÎROKA ŞANOYA KURDÎ

Dîroka Şanoya Kurdî temsîla nasnameya kurdî ya ku di hunera şanoyê de pêk hatiye dişopîne û vê dîroka ku di qonax û kelepora kurdî ya sedsala 20an de dirûv girtiye, weke mijar hildigire. Ev pirtûk ji çavkaniyên şanoya kurdî heta serdemên dîrokî, pêkhatina şanoya...

ÎŞEV Û ÇÎROKA DAWÎN

ÎŞEV Û ÇÎROKA DAWÎN

Îşev û Çîroka Dawîn, ji çîrokên kurt û “mînîmal” pêk tên. Hesenê Metê vê carê berê xwe dide cureyeke ku zêde di çîroknûsiya kurdî de nehatiye ceribandin. Li gor taybetiya çîrokên mînîmal Metê, zimanekî rafîne, naverokeke bi fikr û ramanan tije, halekî rût ê kêliyeke...

ÇÎROKA REŞPOŞAN

ÇÎROKA REŞPOŞAN

Her çiqas berhemeke ji hêla fizîkî ve kêmrûpel û biçûk be jî, ji hêla teşe, mijar û hemû taybetiyên xwe yên din ên edebî ve berhemeke xurt û qedirbilind e. Dana Fayeq ku mijarên çîrokên xwe yên di vê berhemê de bi giştî ji jiyana kurdan a berê û serpêhatiyên...

ÇANDA KURDÊN SOVÊTÊ

ÇANDA KURDÊN SOVÊTÊ

Çanda Kurdên Sovêtê, wekî Ansîklopediya Kurdên Sovêtê jî were binavkirin wê ne şaş be. Lewra, di nav rûpelên wê de, ji serê sedsala borî bigire heta dawiya wê, ji hunermend, nivîskar û rewşenbîran bigire hetanî berhemên wan, ji sazî û dezgehên çandî bigire hetanî yên...

BEYANA XWARINAN Û ZEWQÊN WAN

BEYANA XWARINAN Û ZEWQÊN WAN

Ev destxeta ku çîroka peydabûna wê jî bi qasî wê balkêş e, wisa diyar e di warê cureyê xwe de (simatiye) berhemeke tekane ya edebiyata kurdî ya klasîk e. Menzûme aîdî sedsala 19an e û bi şêweya mesnewiyê hatiye nivîsîn.Di nav 186 beytên wê de navê 130 xwarinên cur bi...

BENDNAME

BENDNAME

Bendname, di warê edebiyata kurdî de dilxwazê nîqaşekê ye. Carna vê yekê bi mijarên girîft carna jî bi yên ku zêde nehatine rojevê pêk tîne û bang li xwendevanên xwe dike ku tevlî vê nîqaşê bibin. Berhem, kêşeyên bingehîn ên rexneya edebî ya îroyîn; wek mêtinkarî û...

Firîna Bi Baskên Şikestî

Firîna Bi Baskên Şikestî

Berhemên edebî pirê caran sînorên hebûna madî û ya zihnî, rastiya dinya derve û ya derûniya lehengan serobinoyî hev dikin, ji xwe edebiyat hinekî jî derbaskirina sînoran e. Lê ev berhem di sînorê jiyan û mirinê de pêl dide. Li bajarekî ku bi ewrên reş yê mirinê hatiye...

Basibrinalı Adday Vakayinamesi

Basibrinalı Adday Vakayinamesi

Basibrinalı Süryani keşiş Adday tarafından kaleme alınan ve yıl esasına dayalı olarak sunulan bu metin Timur, Memlük, Karakoyunlu, Osmanlı, Hasankeyf Eyyubîleri, Akkoyunlu ve Safevî devletleri tarihinin yanı sıra Buhtî, Behdinanî gibi yerel Kürt beylikleri, Beşnevî,...

99 MORÎKÊN BELAVBÛYÎ

99 MORÎKÊN BELAVBÛYÎ

Ev roman, çîroka Azadê sêwî yê Amûdî ye ku wî piştî pêkutiyên dewleteke despot berê xwe daye Elmanyayê û li wir li kampekê bûye penaber. Azad, bi wergirtina mafê rûniştinê re, wekî kar ji xwe re wergêriyê hildibijêre. Bi baweriya wî, wergêrî pirek ava dike di navbera...

Sırru’l Mehşer

Sırru’l Mehşer

Yek ji van gencîneyên têkildarê vê nivîsê Feqe Reşîd û berhema wî ya menzûm Sirru’l-Mehşer (Yek ji van gencîneyên têkildarê vê nivîsê Feqe Reşîd û berhema wî ya menzûm Sirru’l-Mehşer (سِرُّ الْمَحْشَرِ) e. Ev zanayê Kurd ê ku di çavkanîyan de wek Feqe/Feqî Reşîdê...